Na het overlijden van een dierbare moet er in korte tijd veel geregeld worden, terwijl er ook ruimte nodig is voor verdriet en afscheid. De woning is daarbij een van de zaken die vaak vragen oproept. Wat moet er als eerste gebeuren, wat heeft haast en wat kan wachten? Deze checklist zet de stappen op een rij in een logische volgorde, zodat je het overzicht houdt en niets over het hoofd ziet.
De eerste dagen: toegang en de woning veiligstellen
In de eerste dagen draait het vooral om rust en om het veiligstellen van de woning. Een paar praktische zaken die meteen aandacht vragen:
- Zorg dat duidelijk is wie sleutels heeft en wie toegang tot de woning heeft.
- Regel de lopende zaken die niet kunnen wachten: post, planten en eventuele huisdieren.
- Zet waardevolle spullen en belangrijke documenten op een veilige plek. Denk aan een testament, verzekeringspapieren, bankgegevens en het huurcontract. Deze documenten heb je later nodig.
- Woonde de overledene in een huurwoning, informeer de verhuurder of woningcorporatie dan tijdig over het overlijden.
Begin in deze fase nog niet met het leeghalen van de woning. Dat klinkt misschien tegenstrijdig wanneer er veel geregeld moet worden, maar het heeft een belangrijke reden, die hieronder aan bod komt.
Maak eerst een keuze over de erfenis
Voordat je spullen weggeeft, verkoopt of de woning leeghaalt, is het verstandig om een bewuste keuze te maken over de erfenis. Als erfgenaam kun je een erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Voor die keuze heb je in principe minimaal drie maanden de tijd.
Waarom dit van belang is: bij zuiver aanvaarden ben je ook met je eigen vermogen aansprakelijk voor eventuele schulden van de overledene. En sommige handelingen gelden volgens de wet als zuiver aanvaarden, ook als je dat niet zo bedoelt. Het meenemen van waardevolle spullen of het verkopen van de inboedel kan daar al onder vallen. Het veilig opslaan of bewaren van spullen mag wel, en het regelen van de uitvaart ook. Maak dus eerst een keuze en ga daarna pas aan de slag met de inboedel. Hoe je daarna met de spullen omgaat, van bewaren tot afvoeren, lees je in het artikel over de inboedel na een overlijden. Twijfel je of er schulden zijn, dan is beneficiair aanvaarden de veiligste optie. Dit regel je bij de rechtbank.
De woning zelf: huur of koop
Huurwoning
Voor een huurwoning gelden vaste regels. Woonde de overledene alleen, dan eindigt de huur volgens de wet (artikel 7:268 van het Burgerlijk Wetboek) automatisch aan het einde van de tweede maand na het overlijden. Erfgenamen mogen de huur eerder beëindigen, in de regel tegen het einde van de eerste maand na het overlijden. Was er een medehuurder of partner die in de woning blijft, dan loopt de huurovereenkomst door en kan die persoon zelf binnen zes maanden opzeggen. Woonde de overledene in een verzorgings- of verpleeghuis, dan gelden er andere afspraken.
De precieze termijn en de manier van opzeggen staan ook in de huurovereenkomst en kunnen per verhuurder iets verschillen. Vraag dit dus na bij de verhuurder of woningcorporatie. Houd er rekening mee dat de woning meestal leeg en bezemschoon opgeleverd moet worden. Maak voor de zekerheid foto’s van de staat van de woning.
Koopwoning
Bij een koopwoning loopt de hypotheek door totdat de woning is verkocht of de zaken anders zijn geregeld. Neem hierover contact op met de bank. Houd de opstalverzekering in stand zolang de woning nog niet is overgedragen, en meld bij de verzekeraar dat de woning leegstaat. Sommige polissen stellen dat als voorwaarde. Verder lopen zaken als de gemeentelijke heffingen door en regelen de erfgenamen of een makelaar de eventuele verkoop.
Opzeggen, overzetten en doorgeven
Een groot deel van het werk bestaat uit het opzeggen of overzetten van lopende zaken. Een overzicht van wat vaak speelt:
- Energie en water: geef de meterstanden door en zeg de contracten op of zet ze over.
- Internet, televisie en telefoon.
- Abonnementen en lidmaatschappen.
- Verzekeringen.
- Doorlopende incasso’s en automatische betalingen.
- Laat de post doorsturen, zodat belangrijke brieven niet verloren gaan.
De aangifte van overlijden bij de gemeente wordt meestal door de uitvaartondernemer geregeld. Instanties en bedrijven moeten daarnaast vaak apart op de hoogte worden gebracht.
Ontruimen en schoonmaken: in welke volgorde
Zodra de keuze over de erfenis is gemaakt en je met de inboedel aan de slag kunt, is de gebruikelijke volgorde: eerst de spullen die bewaard of verdeeld worden eruit halen en inventariseren, daarna de woning ontruimen en als laatste de eindschoonmaak en de oplevering.
Er is een belangrijke uitzondering. Is er sprake van sterke vervuiling of een indringende geur, bijvoorbeeld doordat de overledene pas later is gevonden, dan moet er soms eerst een specialistische schoonmaak plaatsvinden voordat de woning normaal kan worden behandeld. In dat geval gaan reiniging en desinfectie vooraf aan het verdere opruimen.
Zowel het ontruimen van de woning als de schoonmaak kun je uitbesteden, zodat je deze zware klus niet zelf hoeft te doen.
De woning opleveren
Bij een huurwoning volgt een eindinspectie met de verhuurder, lever je de sleutels in en moet de woning bezemschoon zijn. Bij een koopwoning maak je de woning leeg en schoon voor de verkoop of de overdracht. Houd er rekening mee dat aan een ontruiming en schoonmaak kosten verbonden zijn. Wat die kosten bepaalt, lees je in het artikel over de kosten van een ontruiming na een overlijden.
Hulp bij ontruiming en schoonmaak
Het regelen van een woning na een overlijden komt vaak boven op een al moeilijke periode. Je hoeft het niet alleen te doen. Acuut Calamiteitendiensten neemt de ontruiming en de schoonmaak van de woning volledig uit handen, met oog voor waardevolle en persoonlijke spullen en in het tempo dat bij de nabestaanden past. We zijn 24 uur per dag bereikbaar. Wil je weten wat we voor je kunnen betekenen, neem dan gerust contact op.
